Tekstil Mühendisliği · Entegre Hesaplama Platformu

Tekstil Mühendisliği Hesaplama Motoru

İplik numaralandırma dönüşümlerinden kumaş konstrüksiyonuna, oradan elastan · yassı tape · çift levent · çift kat gibi ileri konfigürasyonlara ve tezgah dokunabilirlik analizine kadar dokuma üretiminin tüm hesap zincirini tek araçta toplayan mühendislik ve akademik referans platformu.

Temel birim: Tex = g/1000 m Sabitler: 1 lb = 453,59237 g · 1 yd = 0,9144 m · 1 inç = 2,54 cm Elastan: faktör = 1/D Tape: örtme = sıklık × genişlik
A1

Evrensel İplik Numarası Dönüştürücü

canlı

Temel eşdeğer

Tex (g/1000 m)

Doğrudan sistemler: numara büyüdükçe iplik kalınlaşır. Dolaylı sistemler: numara büyüdükçe iplik incelir.

Doğrudan (ağırlık/uzunluk)

Dolaylı (uzunluk/ağırlık)

Ağırlık · uzunluk eşdeğerleri

A2

Parti Hesabı — Ağırlık · Uzunluk · Hank

lot / bobin

Hesap dökümü

A3

Katlı (Bükümlü) İplik

plied / folded

Doğrudan sistemde toplam = tek × n. Dolaylı sistemde bileşke = numara ÷ n. Gösterim: 30/2.

Bileşke iplik — tüm sistemler

B1

İplik & Sıklık → Kumaş Ağırlığı

gramaj

Tipik dokuma: %4–12.

Kumaş ağırlığı

g/m²

Çözgü payı

g/m²

Atkı payı

g/m²

Metre ağırlığı

g/m

Döküm

Gramaj = [Sç×(1+kç)×Tex_ç + Sa×(1+ka)×Tex_a] ÷ 10  (sıklıklar tel/cm).

B2

Gramaj ↔ Metre ↔ Ağırlık

top / parti

Uzunluk

m

Metre ağırlığı

g/m

Metre ağırlığı

kg/m

Alan

Metre ağırlığı = Gramaj × En(m). Uzunluk = Ağırlık ÷ Metre ağırlığı.

B3

Tarak (Reed) Hesapları

tarak no · diş · tel

Tarak numarası

diş/10cm

Gerçek diş/cm

diş/cm

Toplam tel

tel

Tarak eni

cm

Tüm tarak numarası birimleri

Tarak diş/cm = çözgü sıklığı ÷ diş başına tel. Tarak eni = kumaş eni ÷ (1 − en çekmesi%).

B4

Tel Adedi & En İlişkileri

çözgü tel · kenar

Toplam tel

tel

Çözgü sıklığı

tel/cm

Tarak eni

cm
B5

Örgü · Çerçeve · Dokunabilirlik (Ar-Ge)

cover · jamming

Ştapel ~0,55–0,60 · filament ~0,65–0,70.

Kumaş örtme

%

Çözgü örtme K₁

oran

Atkı örtme K₂

oran

İngiliz CF

kumaş

Min. çerçeve

adet

Çerçeve başına tel

tel

Örgü çarpanı

F^0,39

Maks. Ç. sıklık

tel/cm
B6

Ters Hesap — Gramajdan Konstrüksiyon

reverse

Çözgü Tex

Tex

Eşdeğer Ne

Ne

Eşdeğer Nm

Nm

Gramaj denkleminde diğer değişkenler sabitlenip aranan Tex çözülür, sonra tüm sistemlere çevrilir.

C

İleri / Özel Konstrüksiyon

elastan · tape · levent · çift kat

Konfigürasyon

Üst üste: iki çözgü farklı boy oranıyla ayrı leventte. Yanyana: en iki bölüme ayrılır.

Çözgü sistemleri

Çözgü 1 (ana)
Çözgü 2

Atkı sistemleri

Atkı 1 (ana)
Atkı 2

Sonuçlar

Toplam gramaj

g/m²

Metre ağırlığı

g/m

Elastan payı

% ağırlık

Çözgü payı

g/m²

Atkı payı

g/m²

Bileşen dökümü

SistemTipTexFaktörg/m²%

Tel adedi & tarak eni

D1

İplik Numaralandırma

teori

Doğrudan sistemler — ağırlık / uzunluk (büyüdükçe kalınlaşır)

Tex = 1000 m'nin gramı (temel birim) · Dtex = Tex × 10 · Denye = Tex × 9.

Dolaylı sistemler — uzunluk / ağırlık (büyüdükçe incelir)

Nm (1000 m/kg hank) · Ne (840 yd/lb) · Nw kamgarn (560 yd/lb) · NeL keten lea (300 yd/lb) · Nrun yün (1600 yd/lb).

Doğrudan → Tex : Tex = Dtex/10 = Denye/9 Dolaylı → Tex : Tex = K / Numara Numara = K / Tex g/m = Tex/1000 · g/yd = Tex×0,0009144 · lb/1000yd = Tex×0,00201591

Dolaylı sistem sabitleri (K)

SistemHankKBağıntı
Nm — Metrik1000 m/kg1000,0000Nm = 1000/Tex
Ne — İngiliz pamuk840 yd/lb590,5412Ne = 590,5412/Tex
Nw — Kamgarn560 yd/lb885,8119Nw = 885,8119/Tex
NeL — Keten lea300 yd/lb1653,5155NeL = 1653,5155/Tex
Nrun — Yün run1600 yd/lb310,0342Nrun = 310,0342/Tex
Köprü: Nm = 1,6935×Ne · Denye = 9000/Nm · Ne = 5314,9/Denye · Dtex = 10×Tex

Katlı iplik: bileşke Tex = tek kat Tex × kat sayısı; dolaylı sistemde bileşke numara = numara ÷ kat. Örnek: Ne 30/2 → Ne 15, Tex 39,4.

D2

Kumaş Konstrüksiyonu

gramaj · tarak · örtme
Gramaj (g/m²) = [ Sç×(1+kç)×Tex_ç + Sa×(1+ka)×Tex_a ] ÷ 10 Metre ağırlığı = Gramaj × En(m) · Uzunluk = Ağırlık ÷ Metre ağırlığı
Tarak diş/cm = Çözgü sıklığı ÷ Diş başına tel Toplam tel = Çözgü sıklığı × Kumaş eni(cm) + Kenar telleri Tarak eni = Kumaş eni ÷ (1 − En çekmesi%) Tarak No: diş/10cm = ×10 · diş/inç = ×2,54 · Stockport(diş/2inç) = ×5,08
Çap d(mm) = 0,03568 × √( Tex ÷ (ρ×φ) ) K₁ = Sç×d_ç(cm) · K₂ = Sa×d_a(cm) · Kumaş örtme = K₁+K₂−K₁×K₂ İngiliz CF: CF_ç = ÇTİ/√Ne_ç · Kumaş CF = CF_ç+CF_a−(CF_ç×CF_a)/28

Örgü, çerçeve ve dokunabilirlik (Brierley)

Örgü sıklık çarpanı = F^0,39 (F = ortalama float) Min. çerçeve = çözgü raporu · Çerçeve başına tel = Toplam tel ÷ çerçeve Maks. dokunabilir çözgü sıklığı ≈ (0,85 × çarpan) ÷ d_ç(cm)
ÖrgüRaportOrt. floatMin. çerçeveÇarpan

Dokunabilirlik verdikti bir Ar-Ge ön tarama göstergesidir. Gerçek sınır makineye, iplik kalitesine, haşıl koşullarına ve tezgah ayarına (ağızlık, tefe, gerginlik) göre değişir.

D3

İleri Konfigürasyonlar

elastan · tape · levent · çift kat

Genel ağırlık terimi

Her iplik sistemi için ağırlık katkısı ortak bir terimle hesaplanır; fark yalnızca uzunluk faktöründedir (LF).

Ağırlık terimi (g/m²) = Sıklık(tel/cm) × LF × Tex ÷ 10 Normal iplik / tape : LF = 1 + kıvrım% Elastan (lycra) : LF = 1 / D (D = çekim oranı)

Elastan (hem çözgü hem atkı)

Elastan tezgâha çekimli beslenir: 1 m kumaş için beslenen elastan uzunluğu 1/D metredir. Bu yüzden normal kıvrım varsayımı elastan ağırlığını ciddi biçimde fazla gösterir. Kabul edilebilir çekim aralığı tipik olarak D ≈ 2,5–4,5.

Örnek: 78 dtex (7,8 tex), 6 tel/cm, D = 3,2 LF = 1/3,2 = 0,313 → terim = 6 × 0,313 × 7,8 ÷ 10 = 1,46 g/m² (Normal %5 kıvrım varsayımıyla 4,91 g/m² — yaklaşık 3,4× fazla)

Yassı tape (halı tabanı / PP dokuma)

Tape yuvarlak değil yassıdır; örtme, çap yerine genişlikten hesaplanır. Genişlik manuel girilir.

Kalınlık t(mm) = Tex ÷ (1000 × ρ × genişlik_mm) Genişlik-örtme = Sıklık(tel/cm) × genişlik_mm ÷ 10 Maks. tel/cm (kenar kenara) = 10 ÷ genişlik_mm

Örtme 1,0'ı aşarsa tapeler üst üste biner; sıklık veya genişlik düşürülmelidir.

Tek / çift kat iplik

Her sistemde kat sayısı girilir: bileşke Tex = tek kat Tex × kat. Örn. 22/44/78 dtex tek kat → çift katta 44/88/156 dtex.

Tek / çift levent

Yanyana: en iki bağımsız bölüme ayrılır; her bölüm kendi tel adedi ve tarak bölgesiyle dokunur, gramaj bölümden bağımsızdır. Üst üste: iki çözgü ayrı leventte, farklı boy oranıyla beslenir.

Levent boy oranı = LF (m çözgü / m kumaş) Zemin (kıvrım %6): 1,060 · Elastan (D=3,2): 0,313 → fark ≈ 3,4× Fark > ~1,15 ise ayrı let-off / ayrı gerginlik bölgesi gerekir

Çift kat kumaş (double cloth)

İki tam sistem (üst kat: Çözgü 1 + Atkı 1; alt kat: Çözgü 2 + Atkı 2) toplanır. Katları bağlayan bağlantı noktaları/atkıları küçük bir ek ağırlık getirir; kritikse ayrıca eklenmelidir.

Kenar (selvedge) ve tezgah

Leno: iki çözgü telinin atkı çevresinde dönmesi; su/hava jetlide yaygın, genelde kesilir (kayıp). Tuck-in: atkı ucunun kumaşa geri sokulması; kancalı, hava-jetli ve projektilde düzgün ve az kayıplı. Mekikli kapalı kenar: kayıpsız.

TezgahMaks. tarak eniKenar / not